op
×

Υπερσιβηρικός - Ένα τρένο που το λένε Ρωσία

Διαβάστηκε
Υπερσιβηρικός - Ένα τρένο που το λένε Ρωσία

Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Βιβλιοπέλαγος το βιβλίο του δημοσιογράφου   Γιώργου Πιτροπάκη

Πριν λίγα χρόνια, ένας Έλληνας δημοσιογράφος, ο Γιώργος Πιτροπάκης, συχνός επισκέπτης και λάτρης της Ρωσίας, παρέα με τον Ρώσο φίλο του και φωτογράφο Σεργκέι Κόζμιν,  πραγματοποίησαν μες στο καταχείμωνο το ταξίδι Μόσχα-Βλαδιβοστόκ με τον Υπερσιβηρικό, την πιο μυθική σιδηροδρομική διαδρομή στον κόσμο: 9.288 χιλιόμετρα, 53 σταθμοί, 8 διαφορετικές χρονικές ζώνες. 

Ξεκινώντας από την παρουσίαση των ατόμων, των πραγμάτων και των συζητήσεων στο κουπέ, στο βαγόνι, στο τρένο ολόκληρο, ο αφηγητής περνάει σε μια καλειδοσκοπική παρουσίαση πολλών πτυχών της γνωστής άγνωστης χώρας που είναι η σημερινή Ρωσία. 

Από την πολιτική μέχρι τη γαστρονομία, από τις κοινωνικές συμπεριφορές μέχρι την οικονομία.

Και με αφορμή αυτές, προχωράει συχνά σε αναδρομές στην ιστορία της σοβιετικής και της τσαρικής Ρωσίας αλλά και του Υπερσιβηρικού, που είναι η ραχοκοκαλιά της χώρας.

Με τον Υπερσιβηρικό δεν διασχίζεις απλώς μια χώρα. Διασχίζεις μια ήπειρο ολόκληρη.

Τέτοιο είναι το μέγεθος της μαμάς Ρωσίας, τόσο μεγάλο είναι το ταξίδι, τόσο απέραντες είναι οι εκτάσεις και οι εντυπώσεις.

Τόσα πολλά είναι τα στιγμιότυπα, τα επεισόδια και τα πρόσωπα από μια περιήγηση μοναδική και ζόρικη ταυτόχρονα, που αποτυπώνει με τρόπο γλαφυρό ο Γιώργος Πιτροπάκης στο βιβλίο του «Υπερσιβηρικός, ένα τρένο που το λένε Ρωσία».



"Από τα δεκατρία βαγόνια, τα δύο πρώτα και τα δύο τελευταία είναι "πλατς καρτ", δηλαδή τρίτης θέσης. Η τρίτη θέση έχει τη δυνατότητα να φιλοξενήσει 56 επιβάτες σε κάθε βαγόνι και δεν έχει καμπίνες. Τα κρεβάτια είναι σε κοινή θέα." © Sergey Kozmin


Μια ματιά μέσα απ’ την καρδιά του κτήνους, διότι ο συγγραφέας δεν έκανε τη διαδρομή στην αποστειρωμένη πρώτη θέση.

Αντιθέτως, κατέβηκε μερικά σκαλιά και βρέθηκε παρέα με κάθε καρυδιάς καρύδι.

Βρέθηκε αντιμέτωπος με τους απίθανους, τους αδικημένους, τους ανησυχούντες και τους απροσάρμοστους, βρέθηκε σύντροφος με τους λογικούς, τους παράλογους, τους νομοταγείς, τους παράνομους, τους σοβαρούς και τους γελοίους.


"Το βαγόνι της πρώτης θέσης από τη μια μεριά βρισκόταν δίπλα στο εστιατόριο και από την άλλη δίπλα στο βαγόνι Νο6, το δικό μας, όπου υπήρχε και το μπάνιο του τρένου. 'Ενα κουπέ δηλαδή διαμορφωμένο σε λουτρό, όπου οι επιβάτες μπορούσαν να απολαύσουν το μπάνιο τους. Την υπαρξή του όμως δεν την γνωρίζαμε. Οι "πραβαντνίκ" [οι συνοδοί που φροντίζουν για την καθαριότητα, την εξυπηρέτηση και την ασφάλεια των επιβατών] το κρατούσαν κρυφό και έδιναν το κλειδί μόνο σε όσους επιβάτες τους χαρτζιλίκωναν. Βρισκόμουν στο διάδρομο του βαγονιού όταν είδα να βγαίνει από το κουπέ/λουτρό μια νεαρή ξανθιά ντυμένη με κοντό μπουρνούζι και μια πετσέτα τυλιγμένη στο κεφάλι (...) "Το ονομά μου είναι Χριστίνα, είμαι 28 χρονών και υψηλόβαθμο στέλεχος της Procter & Gamble στην πόλη Τσιτά της Σιβηρίας. Εργάζομαι σκληρά από δεκάξι χρονών και τώρα πια μπορώ να απολαμβάνω τις μετακινήσεις μου. Δεν μου αρέσουν τα αεροπλάνα." Δεξιά, το εξώφυλλο του βιβλίου. © Sergey Kozmin



Εδώ απολαμβάνουμε μια καταπληκτική πινακοθήκη από ανθρώπινες φιγούρες, κομπλέ με τα πάθη τους, τα λάθη τους, τις περιπέτειες και τις ελπίδες τους.

Ένα ρεπορτάζ ανεπανάληπτο της σύγχρονης Ρωσίας, που την περιγράφει με χειρουργική ακρίβεια και ανελέητο χιούμορ.

Μαζί με πλείστες όσες πληροφορίες για κάθε στάση του Υπερσιβηρικού, που συνοδεύονται από μια σειρά ψαγμένες ιστορικές παρατηρήσεις.



Αριστ., "Ο Σεργκέι Γιουλίεβιτς, ο εμπνευστής του Υπερσιβηρικού και ο μόνος που πίστευε ότι αυτό το όραμα μπορεί να γίνει πραγματικότητα. Τα κάθε είδους εμπόδια που αντιμετώπισε μέχρι να πείσει τον τσάρο Αλέξανδρο Γ', είναι εφάμιλλα του κολοσσιαίου αυτού έργου." Δεξ., "Ο Λάζαρ Μοϊσέγιεβιτς Καγκάνοβιτς. Ο "σιδερένιος Λάζαρος" (στενός συνεργάτης, επιστήθιος φίλος του Στάλιν και αντικαταστάτης του Τρόστσκι), κατάφερε μέσα σε λίγα χρόνια από το τέλος του εμφυλίου να ξαναφτιάξει την σχεδόν ολοκληρωτικά κατεστραμμένη σιδηροδρομική γραμμή, να εκσυγχρονίσει τους σιδηροδρόμους της νεοσύστατης Σοβιετικής 'Ενωσης αλλά και να προσθέσει κάμποσο αίμα στις ήδη αιματοβαμμένες ράγες της." 


Γιατί ο συγγραφέας δεν απόλαυσε μόνο το ταξίδι, αλλά φρόντισε να εμβαθύνει πολύ περισσότερο, ώστε να μας φέρει σε επαφή με έναν άλλον, άγνωστο κόσμο.

Με μια ξεχωριστή ήπειρο που αναζητεί τη νέα της ταυτότητα στον φρέσκο συσχετισμό των δυνάμεων.

Ένα ταξίδι στο άγνωστο, ένα ταξίδι με τον «Υπερσιβηρικό».



"Την επιστήμη, τη γνώση και την ψυχαγωγία θα δώσει στους εργαζόμενους το προλεταριακό θέατρο", γράφει στο πλάι του ένα από τα πολλά τρένα προπαγάνδας. Η συμβολή των προπαγανδιστικών τρένων (αγκιπτοέζντα τα αποκαλούσαν για συντομία) στην υπόθεση Οκτωβριανή Επανάσταση ήταν τεράστια. Σε αυτό συνέβαλε και η πλειονότητα των Ρώσων καλλιτεχνών που τα σχεδίασαν. Τα προπαγανδιστικά τρένα μετέφεραν βιβλία, αφίσες, προκυρήξεις, έδειχναν κινηματογραφικές ταινίες, έπαιζαν θέατρο ακόμη και στην πιο απομονωμένη γωνιά της νεοσύστατης τότε Σοβιετικής 'Ενωσης. Αυτό διατηρήθηκε μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του '70." 



"Προπαγανδιστικό-καθοδηγητικό τρένο Νο 5 "Ο Κόκκινος Κοζάκος".


Πρόλογος


Έξι μερόνυχτα και βάλε, 9.288 χιλιόμετρα, 53 σταθμοί, 8 χρονικές ζώνες, στο κουπέ ενός βαγονιού της δεύτερης θέσης, σε ένα τρένο που διασχίζει μέσα στο καταχείμωνο μια από τις πιο αφιλόξενες, μυστηριώδεις και παγωμένες περιοχές του πλανήτη, δεν είναι εύκολη υπόθεση.


Οπωσδήποτε κάθε ταξίδι με τρένο έχει την ομορφιά του, υπάρχει  όμως ένα που όχι απλώς ξεχωρίζει, αλλά είναι ανυπέρβλητο.


Το απόλυτο ταξίδι!


Μπροστά του όλα τα άλλα είναι… κοινές διαδρομές και μετακινήσεις.


Κι αυτό, όχι μόνο επειδή πρόκειται για τη μεγαλύτερη ενιαία σιδηροδρομική γραμμή στον κόσμο, ούτε γιατί διασχίζει ολόκληρη τη Ρωσία - το ένα τρίτο, δηλαδή, της περιφέρειας του πλανήτη.


Πέρα από τους μύθους που περιβάλλουν αυτό το ταξίδι και τις ιστορίες για τη Σιβηρία που προηγούνται, το  συντροφεύουν ή έπονται, ο Υπερσιβηρικός ορίζει σε πολύ μεγάλο βαθμό την ίδια την  ιστορία της χώρας που τον δημιούργησε, συμμετέχοντας καίρια και με ποικίλους τρόπους στις κοσμογονικές αλλαγές που συνέβησαν σχεδόν αμέσως μετά την έναρξη της κατασκευής του. 





"Λίγα χρόνια μετά το τέλος της Σοβιετικής 'Ενωσης, άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους τα πρώτα εκκλησιαστικά τρένα. Στις μέρες μας τα αγκιπτοέζντα έχουν τεθεί στην υπηρεσία του Υψίστου." © Sergey Kozmin




Ήταν 9 Μαρτίου του 1891, όταν, με αυτοκρατορικό διάταγμα, γίνονταν γνωστά τα σχέδια για την κατασκευή ενός γιγαντιαίων διαστάσεων συγκοινωνιακού μέσου που εξυπηρετούσε,  συν τοις άλλοις, και τα ιμπεριαλιστικά σχέδια της μεγάλης Ρωσίας προς την Άπω Ανατολή. 





"Οι απόστρατοι του στρατού, της αστυνομίας και οι παπάδες βρίσκονται στην πρώυη γραμμή υπεράσπισης της ανωτερότητας της σλαβικής φυλής." © Sergey Kozmin



Τα έργα ξεκίνησαν στις 19 Μαΐου του ίδιου χρόνου, ταυτόχρονα από τη Μόσχα και το Βλαδιβοστόκ, όπου τέθηκε και επίσημα ο «θεμέλιος λίθος».


Έπρεπε να περάσουν είκοσι πέντε ολόκληρα χρόνια σκληρής και επίπονης δουλειάς μέχρι να ολοκληρωθούν.


Τελικά, τα επίσημα εγκαίνια της μεγαλύτερης στον κόσμο ενιαίας σιδηροδρομικής γραμμής έγιναν στις 5 Οκτωβρίου του 1916. 


Δώδεκα μήνες αργότερα θα ξεσπούσε η Οκτωβριανή Επανάσταση και επί σειρά ετών στις ράγες του Υπερσιβηρικού θα μαινόταν ο εμφύλιος πόλεμος.


Δώδεκα χρόνια νωρίτερα, στα 1904, εξ αιτίας των έργων – οι  γραμμές εκτείνονταν στα εδάφη της Μαντζουρίας – είχε προηγηθεί ο Ρωσοϊαπωνικός Πόλεμος. 




© Sergey Kozmin


Η επικράτηση των μπολσεβίκων σηματοδότησε μια νέα εποχή για τη «μάνα Ρωσία» και ο Υπερσιβηρικός υπήρξε η ατμομηχανή. 


Αυτός έδωσε πνοή ζωής στη Σιβηρία, που από τόπος εξορίας μετατράπηκε σε μια απέραντη «εύφορη βιομηχανική λεκάνη». 



© Sergey Kozmin



Πάνω σ’ αυτή τη σιδηροδρομική γραμμή, τη συγκοινωνιακή ραχοκοκαλιά της χώρας, διακινήθηκαν οι ιδέες της επανάστασης, τα μεγαλεπήβολα πενταετή πλάνα, τα όνειρα και οι αγωνίες των Σοβιετικών πολιτών. 



© Sergey Kozmin



Πάνω σ’ αυτές τις γραμμές έγινε η συντεταγμένη υποχώρηση των Σοβιετικών όταν πλησίαζε ο ναζιστικός στρατός, αλλά και στις ίδιες ράγες, αργότερα, κινήθηκαν οι άντρες και το πολεμικό υλικό για τη μεγάλη αντεπίθεση, που οδήγησε στην τελική νίκη. 




"Μη μου κολλάς αν θες να ζήσεις". Το μήνυμα-τατουάζ είναι σαφέστατο. Επίσης, μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι έχει διαπράξει κάμποσους φόνους (κάθε σταγόνα αίμα και ένας) και ότι εκτελεί συμβόλαια θανάτου. Περιέργως πάντως το προσωπό του είναι καθαρό." © Sergey Kozmin 



Με τον Υπερσιβηρικό εξακολουθούν μέχρι σήμερα να μετακινούνται εκατομμύρια πολίτες και το 70% των εμπορευμάτων που διακινούνται εντός της χώρας.


Ο Υπερσιβηρικός συνεχίζει να ανανεώνεται, να συμπληρώνεται και να διευρύνεται.





"Με πλησίασε μια πιτσιρίκα 6-7 χρονών και με ρώτησε: "'Εχεις δει ποτέ θάλασσα;" Η θάλασσα είναι ίσως το σπανιότερο πράγμα που μπορείς να δεις στη μεγαλύτερη χώρα του πλανήτη." © Sergey Kozmin




Δεν θυμάμαι από πότε ήθελα να κάνω αυτό το ταξίδι. Σίγουρα πάντως από τα πολύ μικράτα μου.


«Να πας στη Σοβιετική Ένωση, εκεί συντελούνται τα θαύματα», μου έλεγε μια πλευρά του περιβάλλοντός μου, εν αντιθέσει με την άλλη, που επέμενε να αποκαλεί «σιδηρούν παραπέτασμα» τη χώρα που διέσχιζε ο Υπερσιβηρικός.


Εν τέλει, με τα λεγόμενά τους, οι δυο πλευρές συνέβαλαν ώστε να εξάπτεται η φαντασία μου.



© Sergey Kozmin 


Οι επισκέψεις μου στη Σοβιετική Ένωση άρχισαν στα τέλη της δεκαετίας του ’80, τότε που ο Γκορμπατσόφ με την περεστρόικα και την γκλάσνοστ σάλπιζε ξανά την ιδέα της αλλαγής.


Το αποτέλεσμα το είδαμε όλοι…


Μετά την πτώση του υπαρκτού, συνέχισα τις επισκέψεις, όχι μόνο στη Ρωσία αλλά και στις υπόλοιπες δημοκρατίες,  της πρώην, πλέον, Σοβιετικής Ένωσης. 




"Σε κάθε σταθμό του Υπερσιβηρικού, γυναίκες, συνταξιούχες στην πλειονότητά τους, με εξαιρετικό χειροποίητο φαγητό, καπνιστά ψάρια, κόκκινο χαβιάρι και αλκοόλ, προσπαθούν να αυξήσουν τα πενιχρά εισοδδήματά τους." © Sergey Kozmin



Όσο περνούσαν τα χρόνια, οι επισκέψεις μου γίνονταν όλο και τακτικότερες, καθώς οι προσωπικές σχέσεις που είχα αναπτύξει με βοήθησαν να έχω προσβάσεις σε όλους τους τομείς της νεοσύστατης μετασοβιετικής ρωσικής κοινωνίας.


Τότε εργαζόμουν στο περιοδικό Έψιλον της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας.


Το ταξίδι με τον Υπερσιβηρικό, παρότι με απασχολούσε πάντα, συνεχώς το ανέβαλλα.



© Sergey Kozmin 




© Sergey Kozmin 




"Μέσα στο τρένο, με τη γλυκιά ζέστη, τα "μαθήματα" συνεχίζονταν κανονικά. Κάθε μέρα, κάποια μητέρα, γιαγιά, θεία, ακόμα και συνεπιβάτης, αναλάμβανε το ρόλο της δασκάλας. Μάζευε τα πιτσιρίκια γύρω της, τους διάβαζε παραμύθια, τραγουδούσαν, χόρευαν, ζωγράφιζαν." © Sergey Kozmin




Το πλήρωμα του χρόνου για την πραγματοποίησή του έφτασε στα τέλη του 2010, όταν, ένα χιονισμένο βράδυ, παρέα με τον φίλο και φωτογράφο Σεργκέι Κόζμιν (Sergey Kozmin)  επιβιβαστήκαμε  από τον σταθμό Γιαροσλάβσκι της Μόσχας στη θρυλική αμαξοστοιχία.




Ο Κοζάκος στρατηγός. "Ευτραφής, με τεράστια τσιγκελωτά μουστάκια, μπιρμπιλωτά γαλάζια μάτια και φορούσε μια ριγέ μακριά σκελέα. Στο τραπέζι, πάνω σε εφημερίδες, υψωνόταν ένα μικρό βουνό από μυρωδάτα πιροσκί. 'Ενα μπουκάλι κονιάκ από το Νταγκεστάν βρισκόταν σε περίοπτη θέση. " © Sergey Kozmin




Έξι μερόνυχτα και βάλε… 


Αν δεν είσαι δραπέτης ή κυνηγός της απόλυτης περιπέτειας, πρέπει να είσαι  μαζοχιστής για να το επιχειρήσεις,  θα πουν πολλοί.


Διαφωνώ.


Αρκεί να είσαι από εκείνους που πιστεύουν  ότι η ζωή δεν μετριέται από τις ανάσες που παίρνουμε, αλλά από τα μέρη και τις στιγμές που μας κόβουν την ανάσα.


Και είναι ακριβώς αυτό που σου συμβαίνει με όσα βλέπεις, ζεις και αισθάνεσαι διασχίζοντας τη Ρωσία, από τη Μόσχα ως τα παράλια της ανατολικής Σιβηρίας και το Βλαδιβοστόκ.


Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. 




© Sergey Kozmin


Η αμαξοστοιχία που κάνει τη διαδρομή Μόσχα-Βλαδιβοστόκ ονομάζεται «Ρωσία».


Όνομα και πράμα!


Μια μικρογραφία της χώρας πάνω σε ράγες.


Στη διάρκεια του ταξιδιού,  ο επιβάτης έχει τη δυνατότητα να γνωρίσει κάθε καρυδιάς καρύδι από την τεράστια και πολυπολιτισμική αυτή χώρα. 


Οι εντυπώσεις, τα συναισθήματα και τα συμπεράσματα από αυτό το μοναδικό ταξίδι δημοσιεύτηκαν σε τρία ανεξάρτητα και πολύ μεγάλα θέματα στο Έψιλον της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας.


Κρίνοντας δε από τα γράμματα των αναγνωστών που δέχτηκα, είχαν τεράστια απήχηση.


Σ’ αυτούς οφείλεται και η ύπαρξη τούτου εδώ του βιβλίου, αφού το ζητούσαν σχεδόν επιτακτικά.


Τους ευχαριστώ ιδιαίτερα όλους.


Βεβαίως, εδώ η διαδρομή του Υπερσιβηρικού έχει εμπλουτιστεί από ένα παράλληλο ταξίδι στον χρόνο και στον χώρο της Ρωσίας.


Όλα αυτά σε μια προσπάθεια να κατανοήσουμε όσο περισσότερο γίνεται τη χώρα των Τσάρων, του Λένιν, του Στάλιν, του Πούτιν και του καλπάζοντος καπιταλισμού.




© Sergey Kozmin


Όσο για τους Ρώσους, τον πιο περήφανο λαό στον κόσμο, τώρα που ο πολυφυλετικός πατριωτισμός των σοβιετικών χρόνων έχει πάει περίπατο και αντικαταστάθηκε από τον πούρο εθνικισμό,  κάποιοι από αυτούς δείχνουν έτοιμοι να δώσουν τα πάντα ώστε να γίνει πραγματικότητα το όνειρο του ορθόδοξου ρωσικού μεγαλοϊδεατισμού. 




© Sergey Kozmin


Κάποιοι άλλοι έχουν μεθύσει με το γλυκό κρασί του καταναλωτισμού που γνωρίζει άνθιση στη μεγάλη χώρα.


Η πορεία του ταξιδιού είναι απρόβλεπτη, όπως πάντα απρόβλεπτη ήταν η Ρωσία.




"Μεταξύ των άλλων καθηκόντων των "πραβαντνίκ" ήταν σε κάθε σταθμό να σπάνε τους πάγους που είχαν μαζευτεί κάτω από τα βαγόνια. Αξιοπρόσεκτο ήταν το γεγονός ότι γενικά όλες τις δύσκολες δουλειές τις έκαναν μόνο οι γυναίκες-συνοδοί." © Sergey Kozmin




"Μέσα στο τρένο, στα βαγόνια, η ζέστη ήταν γλυκιά. Οι περισσότεροι επιβάτες κυκλοφορούσαν με κοντομάνικα , σορτς και παντόφλες. Ντυμένοι έτσι ελαφρά έβγαιναν στα χιόνια και στο κρύο για ψώνια." © Sergey Kozmin



Για οπισθόφυλλο


…Και κάπου εκεί λοιπόν νομίζω ότι κατάλαβα τον «μύθο» του Υπερσιβηρικού. Είναι όλα αυτά, τα καλά και τα στραβά που κουβαλάμε μέσα μας και που αυτό το μεγάλο ταξίδι μας βοηθά να τα αναδείξουμε.


Μάλιστα μια πραβαντνίκ με είχε προϊδεάσει στην αρχή του ταξιδιού, απαντώντας στην ερώτησή μου για το πόσο σκληρή είναι η δουλειά στην τρίτη θέση: «Αγαπητέ μου εξ Ελλάδος δημοσιογράφε, συχνά η συμπεριφορά των ανθρώπων είναι χειρότερη και από τις πιο βρώμικες τουαλέτες»…


Το συναρπαστικό ταξίδι με τον Υπερσιβηρικό  στάθηκε αφορμή για μια περιήγηση στην ιστορία της Ρωσίας από την εποχή των Τσάρων μέχρι σήμερα. Μια ματιά στα βάθη της Ρωσίας, της ρωσικής ιστορίας και της ρωσικής ψυχής.


Ένα ταξίδι μέχρι την  Άπω Ανατολή της Ρωσίας, το αντίστοιχο, σε όλα τα επίπεδα, της αμερικάνικης Μακρινής Δύσης.




© Sergey Kozmin




© Sergey Kozmin



© Sergey Kozmin



"'Ωρα Μόσχας 20.30. Θερμοκρασία - 41βαθμοί Κελσίου. © Sergey Kozmin



ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΤΡΟΠΑΚΗΣ 

Υπερσιβηρικός

Ένα τρένο που το λένε Ρωσία

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΟΠÉΛΑΓΟΣ

Νήσος Μούσες, Πλοῦς 13ος

Σύνολο σελ.:  248

Τιμή:   13,00 + Φ.Π.Α.  = 13,78 €

ISBN: 978-960-7280-50-3




Σχετικά άρθρα

Όταν η δύναμη και η ομορφιά της φύσης "αγκαλιάζει" αρμονικά τη δύναμη και την ομορφιά του πνεύματος

Ένας πανέμορφος χώρος στον αναστηλωμένο νερόμυλο του περιβαλλοντικού μονοπατιού της Παλιάς Καβάλας, φιλοξενεί για δυο ημέρες ποικίλες δραστηριότητες, με δωρεάν συμμετοχή.
ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για την αποτελεσματικότερη λειτουργία του. Συνεχίζοντας την περιήγηση αποδέχεστε στην Πολιτική cookies ×